Rozdział 1: Wstęp do programowania

Do czego mi się to przyda?

Programowanie staje się modne. Istnieje już wiele kółek programistycznych – szkolnych, czy pozaszkolnych. Chodzą tam uczniowie od pierwszej klasy szkoły podstawowej, przez uczniów szkół średnich, aż do studentów i osób dorosłych. Co takiego szczególnego jest w tej umiejętności? Skąd popularność inicjatyw takich jak np. tydzień kodowania?

Cóż… programowanie zwyczajnie rozwija. Przez kodowanie uczymy się myślenia strategicznego, rozwiązywania problemów i kreatywnego podejścia do zadań. To prawdziwe kompetencje XXI wieku, pożądane u każdego pracownika – nie tylko osoby zajmującej się sprawami okołoinformatycznymi.

Nauka pisania programów to gimnastyka dla mózgu. Pozwala wypracować umiejętność efektywnego myślenia o rzeczach niezwiązanych z informatyką.
– Bill Gates

Programowanie uczy też współpracy, komunikacji i bardzo często cierpliwości. Programowanie wzmaga również aktywność i motywację do rozwiązywania zadań. Efekty naszej pracy dostajemy od razu – nasze dzieło będzie albo spełniało postawione oczekiwania, albo będziemy musieli poprawić jego elementy, by tak się stało.

Nauczenie się programowania opłaca się też finansowo. Już nieprzerwanie od kilku lat, najbardziej poszukiwane zawody wiążą się z umiejętnościami programistycznymi. Z drugiej strony, często wymaga się od pracownika nie tylko umiejętności obsługi komputera, ale przede wszystkim umiejętności pracy ze specjalistycznym oprogramowaniem. Te firmy mają problem ze znalezieniem odpowiedniej kadry.

Wchodzimy do świata programowania

Gdy chodzi o początki obsługi Scratcha, każdy jest zadziwiony, jak łatwo się w nim odnaleźć i zacząć pracę. Można wręcz stwierdzić, że nasze projekty tworzone w Scratchu są ograniczone jedynie przez naszą wyobraźnię oraz to, czy umiemy nasze pomysły przełożyć na język bloczków. To drugie można z łatwością wypracować. Wystarczy zwyczajnie ćwiczyć.

Przykładowa aktywność na stronie Code.org

Jeśli nie jesteśmy pewni, jak pójdzie nam programowanie, to możemy przetestować nasze zdolności w serwisie Code Studio. To gigantyczny samouczek dla młodych informatyków, który stworzyli inżynierowie z Google, Facebooka, Microsoftu i Twittera. Mamy tam mnóstwo ćwiczeń, dobrze przygotowujących do układania bloczków funkcjonalnych w Scratchu. Ćwiczeń jest tam cała masa, a forma ich podania jest bardzo przyjemna, gdyż wykorzystuje popularne elementy popkultury, by przyciągnąć uwagę uczniów (np. Gwiezdne Wojny, czy Plants vs. Zombies).

Dlaczego właśnie Scratch?

Scratch to takie dwa w jednym: środowisko programistyczne społeczność internetowa, gdzie można udostępniać swoje dzieła ludziom z całego świata. Działa już od 2006 roku, a jego twórcom przyświecało hasło:

Powinniśmy sprawić, by nasze szkoły, a nawet całe nasze życie bardziej przypominało przedszkole i trzeba przyznać, że udało im się to założenie zrealizować.

Scratch jest przeznaczony głównie dla dzieci w wieku od 8 do 16 lat. W praktyce jednak mogą go używać osoby młodsze i starsze. W Scratchu możemy łatwo tworzyć programy zawierające dźwięki, a także rysować, porównywać kolory i wiele, wiele więcej. Jest całkowicie bezpłatny i działa na każdym komputerze – jest zatem dostępny dla każdego i w każdym miejscu. Nie wymaga nawet stałego dostępu do internetu, gdyż istnieje jego offline’owa wersja. Gdy natomiast mamy dostęp do Internetu, pozwoli nam to na udostępnianie swoich programów użytkownikom na całym świecie, a także ich przeglądanie i remiksowanie.

Tworzenie aplikacji w Scratchu polega na budowanie instrukcji z bloczków. Ten sposób nie wymaga znajomości składni języka i jest idealny na rozpoczęcie przygody z kodowaniem. Wszystkie komendy są zapisane w języku polskim i są rozróżnione kolorystycznie. Te dwie cechy sprawiają, że nasze aplikacje są przejrzyste i łatwe do uczenia dla uczniów.

Scratch 3 – co mamy nowego?

Scratch ma już całą masę użytkowników na całym świecie. W wersji trzeciej dodano wiele nowych funkcji. Jest ich tak dużo, w stosunku do wersji poprzedniej, że wymienione zostaną tu tylko te najważniejsze. Oto one:

  • całkowicie nowy interfejs, stworzony w HTML5 zamiast we Flashu – da to jeszcze większy zasięg edytora programów, gdyż bezproblemowo będzie dało się go włączyć np. na telefonach komórkowych,
  • bloczki do ustawiania przezroczystości obiektów,
  • nowe bloczki do edycji dźwięków i pracy na listach,
  • bloczek do zmiany obiektu na możliwy do przesunięcia przez użytkownika lub nie,
  • bloczki do pracy z wideo z kamerki internetowej,
  • praca na warstwach,
  • wsparcie Lego Boost i Micro:BIT,
  • dodanie guzika pauzy.

To wszystkie nowości, które otrzymamy na start. Kolejne będą wprowadzane w sposób bezszwowy i niewymagający od nas instalacji czegokolwiek – zwyczajnie włączymy przeglądarkę i wszystko będzie. Oczywiście, jeśli ktoś zechce, będzie mógł zainstalować wersję offline – może to być dobre rozwiązanie dla komputerów bez dostępu do Internetu.