Programowanie w Pythonie (1): Składnia

Tym artykułem na STEMLABS rozpoczynam serię poświęconą podstawom Pythona (czyt. pajton). Jest to język bardzo przyjemny i nieodstraszający nowicjuszy. Z drugiej strony – jest stosowany w wielu zaawansowanych dziedzinach takich jak matematyka, biologia, chemia … . Nauka Pythona to na pewno zajęcie przyszłościowe, gdyż jego popularność będzie tylko rosła.

Zanim zaczniemy warto odwiedzić stronę domową Pythona, skąd można go pobrać, a następnie zainstalować na swoim komputerze oraz stronę projektu PyCharm – profesjonalnym środowisku programistycznym, które do celów edukacyjnych możliwe jest do użycia całkowicie za darmo. W tym i kolejnych artykułach będę opisywał metody działania na systemie Windows, ale sposób programowania działa tak samo na systemach z rodziny Linux, czy (wkrótce) Chromebookach.

Zmienne

Tworzenie programów wymaga przechowywania informacji i pracy z różnymi typami danych. Używamy do tego zmiennych. Zmienna przechowuje typ informacji pod zadeklarowaną przez nas nazwą.

Przykład:

1
2
misio = 5
print(misio)

Powyższy skrypt zapisany w interpreterze Pythona zwróci liczbę 5 jako rezultat.

Typy logiczny (boolean)

Liczby to jeden z typów danych, jakie możemy przechowywać w zmiennych. Innym typem danych są wartości logiczne (będziemy mówić boolean). Typ ten działa jak przełącznik światła, który może być albo włączony, albo wyłączony. Wartość boolean można w taki sam sposób ustawić na True lub False (odpowiednio Prawdę lub Fałsz).

Zmienne mogą przechowywać wartości boolean w następujący sposób:

1
2
a = True
b = False

Zmiana wartości zmiennej

Wiesz już jak przechowywać wartości wewnątrz zmiennych. W taki sam prosty sposób można te wartości teraz zmieniać. Wystarczy dokonać przypisania nowej wartości, do wcześniej użytej zmiennej.

Wpisuj kolejne linijki, widoczne poniżej, w interpreterze Pythona i zobacz jak działa podmiana wartości zmiennej.

1
2
3
4
liczba = 1
print liczba
liczba = 2
print liczba

Białe znaki

W Pythonie białe znaki (np. spacje, czy tabulatory) odgrywają bardzo ważną rolę, gdyż ustalają strukturę wykonywanego kodu. Trzeba bardzo uważać, by odpowiednio je stosować, inaczej nasz program nie będzie działał poprawnie.

1
2
3
4
def misio():
promyczek = 12
return promyczek
print misio()

Powyższy kod jest źle sformatowany. Próbując go wywołać, z pewnością natrafimy na błąd IndentationError: expected an indented block.

Pojawia się on zawsze, gdy wcięcie zostało źle zastosowane. Powyższy, lecz już naprawiony kod powinien wyglądać następująco (jedno wcięcie to tabulator lub 4 spacje).

1
2
3
4
5
def misio():
....promyczek = 12
....return promyczek

print misio()

Operacje matematyczne

Teraz coś policzmy. W Pythonie można wykonywać działania matematyczne w następujący sposób:

1
2
3
4
dodawanie = 13 + 56
odejmowanie = 156 - 23
mnozenie = 181 * 0.75
dzielenie = 336 / 4

Poniższe wyrażenie pokazuje jak łatwo obliczyć trzecią potęgę liczby 2 i przypisać tę wartość do zmiennej osiem. Za potęgowanie odpowiada operator **.

1
osiem = 2 ** 3

Ostatnim z podejmowanych tu operatorów jest modulo. Zwraca on resztę z dzielenia liczby całkowitej. Wpisanie w interpreterze komendy 5 % 2 zwróci wartość 1, gdyż dwójka mieści się w piątce dwa razy, zostawiając jeden reszty.

Zaliczenie lekcji

Utwórz plik lekcja1.py, a w jego wnętrzu zapisz kod w taki sposób by:

  1. Zmienna alfa została ustawiona na wartość True.
  2. Zmienna beta została ustawiona na 2.25.
  3. Zmienna monty_python została ustawiona na zmienną beta podniesioną do kwadratu.
  4. Wszystkie trzy zmienne zostały wypisane. Użyj do tego funkcji print().

Spodziewany efekt powinien wyglądać następująco:

1
2
3
True
2.25
5.0625

Autor artykułu: Piotr Szlagor

Nauczyciel matematyki i przedmiotów informatycznych w Zespole Szkół Technicznych i Handlowych i Dwujęzycznych Szkołach im. Władysława Kopalińskiego w Bielsku-Białej. Autor wielu publikacji poświęconych nauce podstaw programowania, w tym "Scratch. Nauka programowania przez zabawę", wydanej drukiem przez wydawnictwo Komputer Świat. Entuzjasta wykorzystywania nowych nowoczesnych narzędzi w czasie lekcji. Prywatnie miłośnik koszykówki i aktywnego wykorzystywania czasu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.